Dostępne zagadnienia z Pedeutologii

Rozwój – proces kierunkowych przemian, w którego toku obiekty przechodzą od form lub stanów prostszych, mniej doskonałych do form lub stanów bardziej złożonych, doskonalszych pod określonym względem.

 

Rozwój – socjologia:

• biologiczny (cechuje ludzi i zwierzęta)

• kulturowy (charakterystyczny tylko dla ludzi)

Rozwój – psychologia:

• wszechstronny

• jednostronny

• wąski

• szeroki

• ukierunkowany

Rozwój – nauki pedagogiczne:

• Proces polegający na dokonywaniu się w danym podmiocie określonych zmian ilościowych i jakościowych; jest procesem przemian następujących pod wpływem wzajemnych oddziaływań podmiotów na siebie, czynników wewnętrznych (osobowościowych) i zewnętrznych (środowiskowych).

Okresy:

1. Okres wstępny (przygotowawczy), w którym jednostka nabywa kompetencji bazowych od uniezależnienia się od otoczenia.

2. Okres pełnej realizacji planów i projektów życiowych oraz oczekiwań społecznych.

3. Okres schyłkowy, w którym dokonuje się analiza, bilans swojego życia z uwzględnieniem sukcesów i porażek.

Wg T. Nowackiego:

Zawód – wykonywanie zespołu czynności społecznie użytecznych, wyodrębnionych na skutek podziału pracy, wymagających od pracownika odpowiedniej wiedzy i umiejętności, powtarzanych systematycznie i będących źródłem utrzymania dla pracownika i jego rodziny.

Wg J. Szczepańskiego:

Zawód – jest systemem czynności wewnętrznie spójnych, opartym na określonej wiedzy i umiejętnościach skierowanym na wytworzenie pewnego przedmiotu lub usług zaspokajających potrzeby. Czynności lub praca są wykonywane przez pracownika systematycznie i trwale. Wykonywanie tych czynności jest podstawą ekonomicznego bytu pracownika, utrzymania dla niego i ewentualnie dla jego rodziny. Czynności i związane z nim konsekwencje społeczne są podstawą prestiżu i pozycji społecznej pracownika.

Wg Śliwerskiego:

Zawód:

Jako zespół kompetencji specjalistycznych.

Jako stan rozczarowania z wykonywanej pracy.

Jako konkurowanie, współzawodniczenie z innymi profesjonalistami.

Rozwój zawodowy człowieka – to społecznie pożądany proces przemian kierunkowych jednostki (ilościowych i jakościowych), które warunkują jego aktywny i społecznie oczekiwany udział w przekształcaniu siebie samego i przez to swojego otoczenia materialnego, społecznego i kulturowego.

Formy aktywności zawodowej pracujących:

• Dojrzewanie decyzji do podjęcia pracy zawodowej.

• Adaptacja społeczno – zawodowa.

• Identyfikacja społeczno – zawodowa.

• Stabilizacja społeczno – zawodowa.

• Dokształcanie i doskonalenie zawodowe.

• Szczytowe osiągnięcia społeczno – zawodowa.

• Stopniowy regres aktywności społeczno – zawodowej.

• Wycofanie z czynnej pracy zawodowej.

Pięć etapów rozwoju zawodowego człowieka:

1. Okres preorientacji zawodowej dzieci i młodzieży (od urodzenia do 10 r. ż.)

2. Okres orientacji zawodowej młodzieży (11-15 r. ż.)

3. Okres szkolnego uczenia się zawodu (16-25 r. ż.)

4. Okres kwalifikowanej pracy zawodowej dorosłych (17-70 r. ż.)

5. Okres reminiscencji i refleksji społeczno – zawodowej emerytów (po przejściu na emeryturę).

Koncepcje wg Czarneckiego:

• Koncepcja cech człowieka:

Wybór i wykonywanie zawodu wymaga posiadania określonych cech psychofizycznych, jako wyznaczników wyboru zawodu.

• Koncepcja satysfakcji z pracy:

Praca przynosi satysfakcję i przyczynia się do uzyskiwania nagrody: wewnętrznej i zewnętrznej.

• Koncepcja potrzeby:

Zawody wybierane są w celu realizacji potrzeb.

• Koncepcja harmonii:

Harmonia z otoczeniem dotyczy pogodzenia potrzeb z wymaganiami stawianymi przez środowisko pracy.

• Koncepcja wydatkowania energii:

Sposób wydatkowania energii, wpływa na rozwój jego zdolności kierunkowych i formowania hierarchii potrzeb.

• Koncepcja zachowań zawodowych.

Wybór zawodu jest wyrazem osobowości człowieka.

• Koncepcja wyboru i decyzji:

Wybór zawodu jest procesem rozwojowym i stanowi sekwencję decyzji.

• Koncepcja multipotencjalności rozwoju:

Każdy człowiek kwalifikuje się do wykonywania co najmniej kilku zawodów.

• Koncepcja miejsca i przestrzeni:

Chodzi o miejsce i przestrzeń jednostki w społecznym procesie pracy, zawodów, zadń i czynności zawodowych.

Rozwój zawodowy nauczyciela:

• proces, którego pomyślny przebieg uwarunkowany jest zdolnością i gotowością do stałego podnoszenia poziomu wiedzy teoretycznej i praktycznej oraz podwyższania i doskonalenia kwalifikacji zawodowych, działania społeczno – zawodowego.

   

• ustawiczne podnoszenie własnych umiejętności, doświadczeń, kwalifikacji, wiedzy, dzielenie się swoimi doświadczeniami i korzystanie z doświadczeń innych.

   

• poszukiwanie nowych rozwiązań medycznych, rozwój osobowości – tworzenie wizerunku dobrego nauczyciela i człowieka

   

• otwieranie się na potrzeby uczniów i rodziców

Faza wzorów metodycznych:

• poszukiwanie i odtwarzanie gotowych schematów działania

• posługiwanie się gotowymi scenariuszami zajęć, narzędziami kontroli, zestawami ćwiczeń

Faza refleksji krytycznej:

• dostrzeganie błędów

• poszukiwanie przyczyn sukcesów i niepowodzeń

Faza twórczości:

• nowatorskie i niestandardowe działania

• samoocena praktyki pedagogicznej

• modyfikowanie sposobów działania

Koncepcja rozwoju profesjonalnego wg J. Butler'a:

• rozwinięta struktura analizy osobowej dla wyciągania wniosków

• docenianie roli refleksji

• wiązanie treści i procesów przedmiotu nauczania z doświadczeniem

• umiejętność sprzedania wiedzy

• dystans wobec programu nauczania

Trzy rodzaje refleksji:

• refleksja ukierunkowana na działanie

• refleksja w działaniu

• refleksja ponad działaniem

Etapy rozwoju wg J. Butler'a:

• Nowicjusz – zachowanie odtwórcze

• Zaawansowany początkujący

• Kompetentny przyjaciel – postawa analityczna

• Biegły nauczyciel – działa z perspektywy doświadczeń

• Ekspert – z bagażem doświadczeń